TMMOB Bodrum İkk’dan 6 Şubat Mesajı: Bilim ve Kamusal Sorumluluk Vurgusu

6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan büyük felaketin üçüncü yılında TMMOB Bodrum İlçe Koordinasyon Kurulu (İKK), gelecekteki benzer acıların önlenmesi adına kritik bir çağrı yayımladı. Depremin bir kader olmadığını vurgulayan uzmanlar; bilim temelli, ranttan uzak ve kamusal sorumluluğu önceleyen politikaların hayata geçirilmesinin "elzem" olduğunu belirtti. Yapılan açıklamada, ülke genelinde şeffaf bir yapı envanteri oluşturulması ve mühendislik hizmetlerinin yapı üretim süreçlerinde eksiksiz uygulanması gerektiği ifade edildi.

Türkiye’nin 11 ilini derinden sarsan, on binlerce yurttaşımızın yaşamını yitirmesine ve devasa bir yıkıma yol açan 6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçti. Bu anlamlı ve hüzünlü yıl dönümünde TMMOB Bodrum İKK, yayımladığı bildiride deprem gerçeğiyle yüzleşmenin sadece bir anma etkinliği değil, bir sorumluluk alma süreci olması gerektiğini hatırlattı. Açıklamada, depremlerin öngörülebilir doğa olayları olduğu ve yıkımın boyutunun doğrudan yapı kalitesi, denetim yetersizliği ve hatalı risk azaltma politikaları ile ilişkili olduğu vurgulandı. Bodrum haber gündemine düşen bu uyarılar, güvenli kentlerin ancak bilimsel disiplinle inşa edilebileceğini bir kez daha kanıtlıyor.

İmar Affı Ve Denetimsizlik Felakete Zemin Hazırlıyor

TMMOB tarafından yapılan teknik değerlendirmelerde, son 25 yılda çıkarılan imar aflarının mühendislik hizmeti almamış kaçak yapıları yasal hale getirerek toplumsal riski artırdığına dikkat çekildi. TBMM verilerine dayandırılan raporda, Türkiye genelinde 6-7 milyon konutun acilen dönüştürülmesi gerektiği ifade edilirken, İstanbul gibi mega kentlerde bu durumun hayati bir boyuta ulaştığı belirtildi. Uzmanlar, hâlâ güncel ve kamuoyuna açık bir yapı envanterinin bulunmamasını en büyük eksiklik olarak tanımlıyor. Hangi kentin ne düzeyde risk altında olduğunun netleşmemesi, kentsel dönüşüm projelerinin stratejik bir kamu politikası olmaktan çıkıp parsel bazlı rant odaklı girişimlere dönüşmesine yol açıyor.

Dönüşüm Bina Yenilemek Değil Planlama Sürecidir

Açıklamada, kentsel dönüşümün sadece binaları estetik olarak yenilemek olmadığı; zemin özelliklerinden nüfus yoğunluğuna, ulaşımdan deprem toplanma alanlarına kadar çok boyutlu bir planlama süreci olduğu hatırlatıldı. Özellikle dar gelirli vatandaşların yaşadığı bölgelerin dönüşüm dışı kalması eleştirilirken; okullar, hastaneler ve kamu binalarının güvenliği konusunda şeffaf bilgi paylaşımının önemine değinildi. Afet yönetimi kavramının sadece arama-kurtarma çalışmalarıyla sınırlı kalmaması gerektiği, asıl başarının afet öncesindeki hazırlık ve risk azaltma çalışmalarıyla ölçüldüğü vurgulandı.

TMMOB Bodrum İKK’dan Çözüm İçin Acil Eylem Çağrısı

TMMOB Bodrum İKK, felaketlerin bir daha yaşanmaması için çözüm önerilerini şu başlıklar altında topladı:

• Şeffaf Yapı Envanteri: Ülke genelindeki tüm yapıların risk durumu belirlenerek kamuoyuna ilan edilmelidir.

• Yetkin Mühendislik: Yapı denetim mekanizmaları bağımsız ve etkin hale getirilmeli, şantiye şefliği bir prosedür olmaktan çıkarılıp tam zamanlı görev haline getirilmelidir.

• İmar Affı Yasağı: İmar barışı ve benzeri uygulamalar bir daha gündeme gelmemek üzere lügatten çıkarılmalıdır.

• Toplumsal Bilinç: Vatandaşlar binaların sadece dekorasyonuna değil, taşıyıcı sistemlerine de özen göstermeli; bilinçsiz tadilatlara son verilmelidir.

6 Şubat’ta yitirdiğimiz canlara karşı en büyük görevimizin bilim ve mühendisliğin sesine kulak vermek olduğunu belirten Kurul, uyarıların dikkate alınmadığı her günün yeni bir felakete zemin hazırladığını ifade etti.