Prostat Kanseri
Prostat, sadece erkeklerde bulunan bir bez organıdır. Mesane boynunu ve üretranın ilk bölümünü çevreler ve meniye salgı yapar.
Prostat, sadece erkeklerde bulunan bir bez organıdır. Mesane boynunu ve üretranın ilk bölümünü çevreler ve meniye salgı yapar. Bez konik şekildedir ve dikey çapı 3 cm, yatay çapı ise 4 cm'dir. Ön, arka, iki yanal ve orta olmak üzere beş lobu vardır. Üretranın ilk bölümü buradan geçtiği için prostatta herhangi bir lezyon idrar yapmada zorluğa neden olur.
Prostat bezi hastalıkları:
1) Prostatit:
Bu, bakteriyel enfeksiyon nedeniyle prostat bezinin iltihaplanmasıdır.
2) Prostatın iyi huylu büyümesi:
Bu, 50 yaşından sonra görülen prostatın kanserli olmayan bir tümörüdür. 3) Prostat kanseri: Bu, erkeklerde kötü huylu hastalıklardan kaynaklanan ölümlerin 4. en yaygın nedenidir.
Prostat kanseri.
Prostat kanseri doğrudan erkeklik hormonları (androjenler) ile ilişkilidir. Cinsiyet hormonu seviyeleri arttıkça kanserin büyüme hızı da artar. Testislerin alınmasından sonra tümörün boyutunda belirgin bir azalma olduğu bulunmuştur.
Tümörün yeri:
Prostat kanseri çoğunlukla arka lobda görülür. Diğer loblarda kanserli olmayan büyümeler görülür.
Kanserde bezdeki değişiklikler:
Bez sertleşir, düzensiz bir yüzeye sahip olur ve normal lobülasyonunu kaybeder. Histolojik olarak prostat kanseri adenokarsinomdur (bezdeki epitel hücrelerinin kanseri).
Büyüme:
Prostat kanserinde büyüme hızı çok hızlıdır. Tümör üretrayı sıkıştırır ve idrar yapmada zorluğa neden olur.
Tümörün yayılması:
Prostat kanserinde metastaz çok erkendir.
1) Lokal yayılım:
Kanser hücreleri arka lobdan yan loblara ve seminal veziküllere yayılır. Tümör hücreleri ayrıca idrar kesesinin boynuna ve tabanına da hareket eder.
2) Lenfatik yayılım:
Lenf damarları yoluyla kanser hücreleri iç ve dış iliak lenf düğümlerine ulaşır. Oradan hücreler retroperiton (peritonun arkasında) ve mediastinal lenf düğümlerine (göğüste) hareket eder.
3) Kan yoluyla yayılım:
Kanser hücreleri periprostatik venöz pleksus yoluyla yayılır ve öksürme ve hapşırma sırasında vertebral venlere ulaşır ve sonunda lomber omurların gövdelerine yerleşir.
Prostat kanserinin belirti ve semptomları:
Belirti ve semptomlar kanserin evresine bağlıdır. Aşağıdaki semptomlar görülebilir:
1) Belirti yok:
Tümör küçüktür ve sadece arka lobdadır. Bu durum tesadüfen teşhis edilir.
2) İdrar yapmada hafif zorluk:
Burada tümör büyümüş ve üretra hafifçe sıkışmıştır. Kısa süre sonra sık idrara çıkma isteği ve idrar yapmada zorluk yaşanacaktır.
3) Tümör mesane boynu ve üretra dahil olmak üzere yakındaki tüm bölgelere yayıldığında, kanama ile birlikte ağrılı idrara çıkma olacaktır. İdrar damla damla gelir.
4) İdrar retansiyonu:
Üretra tamamen sıkıştığında idrar retansiyonu olur. Bu durum hidronefroz, böbrek yetmezliği vb. durumlara yol açabilir. Bu durumda hasta böbrek yetmezliğine bağlı olarak nöbet geçirebilir ve sonunda komaya girebilir.
5) Metastaz belirtileri:
Bazı hastalar metastaz belirti ve semptomlarıyla gelir.
a) Kanser hücrelerinin bel ve sakral omurlara yayılması nedeniyle bel-sakral ağrı.
b) Omurgada kanserli büyüme nedeniyle omurga kırığı.
c) Karın bölgesindeki lezyon nedeniyle karında şişlik, ağrı ve sıvı birikmesi.
d) Mediastinal lenf düğümleri ve akciğer kanseri nedeniyle solunum yolu şikayetleri.
e) Kanserin vücudun farklı bölgelerine yayılması nedeniyle genel halsizlik.
f) Kemik iliği tutulumu ve kırmızı kan hücrelerinin artan yıkımı nedeniyle anemi.
Klinik muayene:
Prostat bezini hissetmek için rektal muayene, böbreklerdeki şişliği ve herhangi bir tümörü hissetmek için karın palpasyonu. Hasta, herhangi bir lezyon olup olmadığını tespit etmek için baştan ayağa muayene edilir.
Tetkikler:
1) Tam kan sayımı:
Kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri, trombositler, ESR, kanama süresi, pıhtılaşma süresi vb.
2) İdrar tahlili:
İltihap hücreleri, gizli kan, silindirler, kristaller vb. tespiti için mikroskobik inceleme.
3) Böbrek fonksiyon testleri:
Kan üre düzeyi, serum kreatinin düzeyi, elektrolit düzeyi vb.
4) Serum asit fosfataz:
Prostat kanserinde artar.
5) Omurga röntgeni:
Herhangi bir tümör veya kırığı tespit etmek için.
6) Ultrasonografi:
Prostat, mesane, böbrek vb. hakkında bilgi verir.
7) BT taraması:
Organlar ve tümör hakkında daha detaylı bilgi verir.
8) Omurga MR'ı:
Omurga, disk ve yakındaki yumuşak dokular hakkında detaylı bilgi verir.
9) Lenfanjiyografi:
Kanserin lenfatik yayılımı hakkında bilgi verir.
10) Kanseri doğrulamak için biyopsi:
Tümörden biyopsi alınır ve mikroskop altında histopatolojik inceleme için gönderilir. Bu, kanser hücrelerinin varlığını tespit edecektir.
Tedavi:
1) İdrar retansiyonu varsa kateterizasyon gereklidir.
2) Böbrek yetmezliği varsa diyaliz.
3) Koma durumunda, parenteral beslenme ve elektrolit takviyesi ile birlikte tüm hayati fonksiyonların izlenmesi.
4) Özel tedavi

