Milletvekili Metin Ergun’dan Bakan Kurum’a Balıkçılık Önergesi: Küçük Aile İşletmeleri Maliyet Yükü Altında

Muğla Milletvekili Metin Ergun, akarsudan su temin ederek karada üretim yapan kültür balıkçılığı tesislerinin karşı karşıya kaldığı yüksek maliyetler ve ağır bürokratik yükler hakkında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM’ye yazılı soru önergesi verdi. Ergun, özellikle yıllık 30 tonun altında kapasiteye sahip küçük aile işletmelerinin aylık 13.200 TL’ye ulaşan danışmanlık ve analiz giderleri nedeniyle kapanma noktasına geldiğine dikkat çekti.

Türkiye’nin su ürünleri üretiminde lokomotif illerinden biri olan Muğla’da, karada üretim yapan balıkçılık tesisleri ekonomik ve bürokratik bir dar boğazla karşı karşıya. 2021 yılında Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle birlikte, akarsudan su sağlayan tesislerin kapsama alınması, küçük ölçekli üreticiler üzerinde ciddi bir mali yük oluşturdu. Konuyu meclis gündemine taşıyan Muğla Milletvekili Metin Ergun, sanayi tesisi niteliğinde olmayan bu işletmelerin "ağır sanayi" kurallarıyla denetlenmesinin sürdürülebilir olmadığını vurguladı.

Küçük İşletmelere "Ağır Sanayi" Yükümlülüğü

Milletvekili Ergun, önergesinde mevcut yönetmeliğin yıllık 5 ton ve üzeri kapasitedeki her işletmeyi çevre danışmanlık hizmeti almaya ve düzenli su analizleri yaptırmaya zorunlu kıldığını hatırlattı. Ancak sektör temsilcilerine göre, bu tesislerde oluşan atıkların büyük bölümü balık beslemeden kaynaklanan organik atıklar olup, çökeltme havuzları aracılığıyla doğaya zarar vermeden bertaraf edilebiliyor. Endüstriyel bir atık üretmeyen bu küçük aile işletmelerinin, çevresel etkilerinin oldukça sınırlı olmasına rağmen yüksek maliyetli izin süreçlerine tabi tutulması, üretimin önündeki en büyük engel olarak görülüyor.

2026 Maliyetleri El Yakıyor: Yıllık Yüz Binlerce Lira Ek Gider

Sektörden gelen veriler, 2026 yılı itibarıyla küçük üreticinin sırtındaki yükün ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor. Önergede yer alan bilgilere göre;

• Çevre danışmanlık hizmet bedeli aylık yaklaşık 13.200 TL,

• Yılda dört kez zorunlu olan su analizi ücreti ise analiz başına ortalama 22.000 TL seviyesine ulaştı.

Bu rakamlar, yıllık bazda yüz binlerce liralık ek maliyet anlamına geliyor. Türkiye genelinde 30 ton/yıl kapasitenin altında yaklaşık 800 tesis bulunduğunu belirten Ergun, bu işletmelerin toplam 15 bin tonluk üretim kapasitesiyle ekonomiye önemli katkı sağladığını ancak mevcut giderler altında ezildiğini ifade etti.

Metin Ergun’dan Bakan Kurum’a Kritik Sorular

Muğla Milletvekili Metin Ergun, Bakan Murat Kurum’dan şu sorulara yanıt istedi:

• Türkiye genelinde akarsudan su temin ederek üretim yapan küçük ölçekli işletmelerin sayısı kaçtır ve bu işletmeler için bir etki analizi yapılmış mıdır?

• 30 ton/yılın altında üretim yapan tesislerin çevre izin süreçleri ve bürokratik işlemleri için bir muafiyet veya kolaylaştırma çalışması planlanmakta mıdır?

• Küçük aile işletmelerinin sürdürülebilirliğini koruyacak yeni bir düzenleme hayata geçirilecek midir?

Özellikle Muğla gibi su ürünleri yetiştiriciliğinin merkezi olan bölgelerde bu düzenlemelerin hayata geçirilmesinin hayati önem taşıdığını belirten Ergun, üreticinin desteklenmesi gerektiğini savundu.